Teosferləri   1  2  3  4  5                                                                              Elektron kitabxana

QURAN VƏ NİZAMİ MƏKTƏBİ
Böyükkişi HEYDƏRLİ (Yazıçı QOR)
 

QURAN VƏ NİZAMİ MƏKTƏBİ
Bismillahir-rəhmanir-rəhim,
Həst-kelide-dəri-gənce-həkim.
(Nizami)

NAR BURNUNDA BAL ARISI
(Dua-səna)

25 il əvvəl peşə məktəbinin köhnə ambarının divarından asılmış natrümort diqqətimi çəkdi. Rəsmdə nar və narın burnunda bal arısı təsvir olunmuşdu. “Bunu mənə satarsanmı?” İşlər müdiri çiynini çəkib sualımı təbəssümlə qarşıladı. Sonradan bu rəsmin oğurlandığını eşitdim. Görəsən, iç aləmlərə yol axtaran o həvəskar rəssam indi haradadır?

I yazı

Sözü, Hə-Yoxu, Var-Yoxu, o dünya-bu dünyanı anlayan insanın yazmaq haqqı var, başqası isə olsa-olsa bunu oxuya bilər. Müdrik yazmaq istəyənə əvvəlcə öyrənməyi tövsiyyə edir. Xam sözlərindən xəcalət çəkməyən şair, nasir və natiq Nizami demişkən, hər iki aləmin evini yıxır.

Qafiyə düzənlər sözlərlə həmin,
Yaxdı xəzinəsin iki aləmin.
(Tərcümə: Əkrəm)
Qələminin ucunda çürümüş mürəkkəb kimi vaxt və əsəbləri hesabına başa çatdırdığı kitablarını oxucuya təqdim edən müəlliflər nə məqsəd güddüyünü bilirmi?! Hər halda, oxucudan oğurlanmış vaxtına görə üzr istəmək, onu yalana-yanlışa yönəltməklə həpəndə çevirməkdən çox-çox asandır.
Despotizm, hərbi-siyasi doktrinalar ilahi prinsip, ruh və ya ideyanın materiya üzərində hakim və aparıcı olduğunu tanımayıb və tanımır. Ədəbiyyat hələ də bolşevizm və demokratiyanın “vinti, mühərriki və təkərciyi” olaraq qalır.
Siyasətin şəri prinsiplərinin kök saldığı bədii əsərlərdə ideyasızlıq təhrif insan obrazının qəhrəman kimi təqdimilə nəticələnir. Ənənəvi olaraq müsbət qalib, mənfi məğlubdur. Görünür, aktiv (1) və passiv (2) başlanğıcın bir-birinə təsirindən yaranan ortaq pozitiv halət (3) yazıçı diqqətindən yayınır. (Bu qanunu sayla ifadə etsək, 1+2=3 alınar). “Ortaq pozitiv” deyə düşündüyümüz qanuna arxa çevirmək ağır faciəvi nəticələrə gətirib. Yazıçının idealizə etdiyi ədəbi qəhrəman guya haqq-ədalət naminə qan tökür. Beləliklə, zorakılıq birbaşa cəmiyyətə transfer olunur.
İlkin ikili başlanğıcın münasibət hasili olaraq həyati qanunu (+ ∙ ─ = +) bilməmək və ya qəsdən unutmaq elm, ədəbiyyat, rəssamlıq və başqa sahələrdə ya əyaniliyə söykənən induktiv, ya da batinə istinad edən deduktiv metodların tətbiqinə dəstək verib. İnduktiv və deduktiv metodların sintezi olaraq anoloji metoddan tamamilə imtina edilib. Nəticədə “elm” deyəndə haqlı olaraq ələm, fəlakət, faciə mənbəyi düşünülür.
Anoloji və ya optik təlim antik dünya dəyər və klassik irsimizdə “Üç dünya” deyilən qanunun dərkinə və tədqiqinə yol açır. Üç dünya qanunu anoloji olaraq insanın, yəni kişinin cism, can və ruhdan ibarət olduğunu yazmağa əsas verir. Yəni:
Kişi=cism, can, ruh düsturuna müvafiq olaraq 4 = 1, 2, 3. Elə bu, insana (kişiyə) məxsus əlamətlər vasitəsilə onun mənəvi və psixi aləmini anlamağa açar verir.
Cism=instinkt, can=həqiqət, şüur=müdriklik. Deməli, insan (kişi) instinkt, həqiqət və müdriklik daşıyıcısıdır.
Bütün siyasi rejimlər ...izm və ...kratiyalar Ərəbzəngi kimi insanın özünüdərk yolunu kəsdirib, rus demişkən, moroçit qolovu. Siyasi və şəri prinsiplər müxtəlif vasitələrlə beynimizdə ilahi başlanğıcın yerində oturdulur. Beləliklə, insanın, dar mənada yaradıcının ruhu, şüuru Üç dünya qanununun birincisi olan Ölməz Ruhdan təcrid edilir. Beynimizdə oturdulan siyasi prinsipin canımıza ötürdüyü məlumat-virus isə bizi həqiqətdən məhrum edir. Könlümüzdə yalan, aldatmaq, xəyanət, qisasçılıq, təkəbbür, mənəmlik, zod, zorakılıq, qan tökmək kimi qeyri-insani xüsusiyyətlər yer alır. Beləcə, insanın həqiqətlə, planetlərarası münasibətlə əlaqəsi kəsilir. İnsan instinktin ümidinə qalır. Yəni öz qarnını doyurmaq, maddi ehtiyaclarını necə gəldi ödəməklə qayğılanır. Elə buradaca siyasi və şəri rejimlərin Yaradıcını, şairi, rəssamı, elm adamını, fərq etməz kim işinə yarayırsa onu, inhisara götürür. Onun zəhmətini, kitabını ilk növbədə özünə, sonra da insana və cəmiyyətə qarşı çevirir. Təsadüfi deyil ki, bu cür xəyanətlər üçün xalq şairi, xalq yazıçısı, xalq rəssamı, xalq artisti kimi fəxri adlar təsis olunub. Bu cür yazıçılardan birinə asanı çətin etməklə insanı ruh və candan, yəni müdriklik və həqiqətdən mərhum etmək kimi dəhşətli bir xəyanətə xidmət etdiyini heç cür başa sala bilmədik.
Beyinə siyasi və şəri prinsiplər, başqa sözlə, virus yeridilmiş yaradıcı müdrik ola bilmir. Onun zəhməti, əməyi, vaxtı, əsəbi ideyasızlığa - mənəviyyatsızlığa xidmət edir. Hazırkı elmi və ədəbi proseslərin nümunələrinə nəzər saldıqda istər hekayə, şer, rəsm əsəri, istərsə də məqalə olsun adam əcaib-qəraib mənzərə və epizodlarla qarşılaşır.
Novator, yenilikçi görünmək naminə təkəbbür, hikkə, zod və yarımçıq fikirlərini allı-güllü geyindirən həvəskar yazar və müəlliflərin “müasirlik” arxasında daldalanması bir az da təəssüf doğurur. Həmişə müasir olan isə ancaq və ancaq bəşəri dəyər və klassik irsimizdir.

23 iyun 2007


İRADƏ VƏ İTAƏT
Hamı İlahi bəxşiş olan həqiqətin sahibidir.
Zira hər kəs öz həqiqətinə sahiblik etmək gücündə deyil.
Biz ayrı-seçkilik salmırıq; yaxşı-yaman içimizdə şərikdir, Var-Yox kimi.

II yazı

İkili həyati başlanğıcın aktiv aparıcı və yedək aparıcı amillərinin qarşılıqlı münasibət hasili onların ortaq halətinə, pozitivliyinə aparır. Elə bu pozitivlik də əbədiyyət axarını təmin edir. Klassik irsimiz, xüsusən Nizami təlimləri əbədi hərəkət qanununu anlamağa, ona uyğun addım atmağa çağırır:
Birinci qədəmi atdınsa əgər,
İkinci qədəmi düşün müyəssər.
(qeyd: Nizamidən gətirdiyimiz nümunələrin tərcüməsi və Füzuli şərhi Əkrəm Şamxalova məxsusdur).
Burada sanki Füzuli də söhbətə qoşulur:
Ey ki, əhli-eşqə söylərsən məlamət, tərkin et,
Söylə kim, mümkünmüdür təğyiri-təqdiri-Xuda?!
Yəni: Sən ey eşq əhlini qınayan kəs, bil ki, Xuda hökmünü dəyişmək olmaz.
“Xuda hökmü” anoloji olaraq optik haləti nəzərdə tutur. Qaranı ağdan, müsbəti mənfidən, Yoxu Vardan, kişini qadından, olumu ölümdən ayırmaq, qarşı-qarşıya qoymaq təbiətə və cəmiyyətə fəlakət gətirir. Adətən bu yerdə deyirlər: Allah bəndəsindən üz döndərib. Gərək bəndəliyimizi başa düşək. Hə-Yoxun nə olduğunu bilək.
Şərq mənbələrində Olum-Tarazlıq-Ölüm, Qərb ədəbiyyatında İnvolyusiya-Bərabərlik-Evolyusiya kimi ifadə olunan əbədi hərəkət qanunu üç mərhələdən keçir: Birinci mərhələdə yedək başlanğıc görünüşün dəyişib fəallaşır və sürətlə maddiləşərək çoxalmaq üçün Təkdən (Külldən, Əhəddən) ayrılır. İkinci mərhələdə aktiv aparıcı və yedək başlanğıc (cüzvlər) tarazlaşır; iyerarxiya və silsilə yaradır. Aşağıda olanlar yuxarı hərəkət edir. Üçüncü mərhələdə aktiv aparıcı yedək başlanğıc üzərində təsirini artırır və çoxluq Təkə(Əhədə) qovuşur. Beləliklə, əbədi həqiqətin üç qanunu yaranır. Bu qanunları çox yaxşı qavrayan siyasi-şəri rejimlər alternativ olaraq Axirət, Qır qazanı, İtaət prinsiplərini yeridir.
Siyasi-şəri Axirət prinsipi əbədiyyət axarının ziddidir. Burada cəhənnəm qorxudur, cənnət aldadır, Həcc azdırır. Qəbr itmir, dəfinə bitmir.
Qır qazanı bişirir, yandırır, qaynadır. Nəticədə qlobal istiləşmə, sunami, qasırğa, sürüşmə, zəlzələ kimi təbii fəlakətlər təhlükəsi yaşanır.
İtaət doktrinasında Təkallahlıq hakimdir. Burada insanın nə ağlı var, nə iradəsi. Zəif və acizdir, olsa-olsa şeytana daş atmağa gücü çatır.
Müdriklik tarixinə görə insan üç planda mövcuddur: fiziki, astral və ilahi. Bu səbəbdən insan Üç Dünyanın bütün qanunlarına tabedir və Mikrokosma, yəni kiçik dünya adını daşıyır. Aqillər kiçik dünyanın hansısa mücərrəd, dərkolunmaz qüvvədən asılılığına rəğmən “Özün özünü öyrən və tanı” deyə insanı özünüdərkə yönəldir. İnsanla bağlı çox geniş yayılmış klassik bir fikir də var. Deyilib: “Təbiət insanda öyrənilməlidir, insan da təbiətdə”.
Üç Dünya qanununa uyğun olaraq insanın da üç başlanğıcı var: cism, can, ağıl. Bu üçlüyə mənəvi aspektdə baxaq:
1.cism=instinkt; 2.can=həqiqət; 3.ağıl=müdriklik. Buradan üç mənəvi əlaməti kvaternerə gətirsək, belə bir düstur alınar:
İnsan(4)=müdriklik(1),həqiqət(2),instinkt(3) kvaternerinə psixoloji nəzər salaq:
İradə(insan)=ideya(intellekt);xeyirxahlıq(həqiqət);instinkt. İkinci kvaterner insanın təbii olaraq öz iradəsi sayəsində ilkin ilahi başlanğıc, həyati prinsip və faktlarla bağlılığını görk edir. Siyasi-şəri prinsiplərə gəlincə bu doktrina insanı ilahi proqramdan çıxarır. Nəticədə nə alınır, diqqət yetirək:
İtaət=cəhalət,nifrət,vəhşilik. Göründüyü kimi siyasi-şəri rejimlərin bədnam iyerarxiyası itaətdən başlanıb silsilə yaradır.
Zor və təhlükə qarşısında siyasi-şəri prinsipləri qəbul edən şəxsin, xüsusən yaradıcının “astral bətn”ində, könlündə özünəqəsd baş verir. Həqiqətlə yaşamağın ictimai zəmini olmadığını anlayan şair, nasir, natiq, rəssam və sair öz daxili həqiqətini gözdən salır. Ona sərt və amansız yanaşır. Beləcə, tədricən ölüm ayağına düşən həqiqətlərin qanı dedektiv və kriminala; göz yaşları şer və nəsrə; nifrin və acı gülüşü dram və komediyaya; inilti və yanğısı musiqi və mahnıya axıb tökülür. Öz həqiqətini itirənlər artistə, təlxəyə, tamadaya çevrilir; yaradıcılar isə yalançıya.
Ədəbiyyatda öz həqiqətini məhv edənlərin qəhrəman obrazı yaradılır. Bu qəhrəman müəllif timsalında tez-tez teleekrana çıxaraq qətlə yetirdiyi həqiqətinin tikə-parələrini “Ey vətən!” deyə tərənnüm edir. Belə hallarda Nizaminin məşhur misrası yada düşür: “Çəkil xəyanətin çirkin yolundan!”
Həqiqət ilahi bəxşişdir. Özündə sevgi, xeyirxahlıq duyğusu daşıyır. Həqiqət olmayan yerdə həyat acı, ağu dadır:
Əgərçi sözündə dürri-danə var,
Həqiqət yoxdursa, dürr acı dadar.
(Nizami)

29 iyun 2007


“BÜTÖV ANLAM” KONSEPSİYASI

O vaxt, təxminən 13 il əvvəl “Yeni Müsavat” qəzetində Yazıçı Qor kimi görünməyə başladım. - Bəs niyə Qor? - Bir dostum bu sözü közdən qopub uçan qığılcım kimi, digəri ölü-gor adamı kimi izah etdi. Doğrusu, onlardan heç birinə etiraz etmədim.
İllərdən sonra Yazıçı Qor təsadüfi təxəllüs olmadığını dedi.
İlahi, həyati, təbii və insani nə varsa, hamısı Yazıçı Qorun mövzusudur.

III yazı

Ahın dağlara, dostum, insaniyyət axarında yaşamaq imkanımız var.
...
İnsanın beynini yeyib boş qafasına lax yumurta qoyan ikibaşlı quzğun haqqında yadınızda nə varsa, danışın. Başına qoyduğu qızıl tacın rəmzi mənalarından xəbərsiz başlar daha keçmişdir.
Ötən əsrin əvvəlində dünya haqqında, obrazlı desək, qocalmış fikirlərin hıqqıltısı, ah-vayı ezotik, fəlsəfi yazılarda eşidilməyə başladı. Xüsusən müasir ezoterizmin klassikləri keçmişi təmsil etməkdən xilas olmaq üçün ideya axtarışına atıldılar. Məsələn, məşhur Britaniya filosofu, şair Alister Krouli “arxanı təkrar etməyə dəyməz” dedi: “İrsimizi bilməliyik, ancaq ondan kult düzəltməyək”. Ezoterik öz qənaətinə rəğmən yeni ideyalar aləminə damğasını basmaq üçün “Qanun kitabı” və “Yalanlar kitabı”nı ortaya qoydu. Bu sırada başqa iddia sahibləri də qələm işlətdi.
Dünya şüur dirçəlişində “yenilik” kimi səslənən bəzi fikir və ideyaya münasibət mövqeyində biz də öz sözümüzü demək fikrindəyik.
“Həqiqətə qul olmaqdan qaç” deyə həqiqətdən qaçan fikir, söz adamının konkret nəyə nail olduğunu deməyə çətinlik çəkirəm. Həqiqətdən qaçan, yəni öz könlündən imtina edən kəs heç nəyin qayğısını çəkmir. Bəs deyincə şərab içib it damında gecələyir. Ya da narkotikə qurşanıb evinin yolunu itirir.
Mason və ya pul dağarcığı deyilən bir başqası üçün isə nəyin doğru, nəyin yalan olduğu məna kəsb etmir. O, eyni dərəcədə həm həqiqət, həm də yalandan öz məqsədi üçün istifadə edir. Kütlə isə bunu əxlaqsızlıq sayıb mitinqdə var gücü ilə bağırır. İstər həqiqətdən qaçan, istərsə də həqiqətlə yalana fərq qoymayan şəxs Şərq klassik irsinin Kamil İnsan konsepsiyasına yaddır. Nizamiyə görə, həqiqət olmayan yerdə həyat acı, ağu dadır.
Bura öz qənaətimizi də əlavə etsək, deyərik: İradəsiz şəxs nə özünü tanıya bilir, nə də Əllahını.
Anlat, başa sal deyən dünya şüur dirçəlişi yasaq, qadağa, məhdudlaşdırmanı ən azı istehza ilə qarşılayır. “Qanana can qurban, dad yarımçıq əlindən”, “Qozbeli qəbir düzəldər”.
Müasir ezoterizm NƏ İSTƏYİRSƏN, ONU ET! qanununu önə çəkir. Bu qanun anarxiyaya aparır. Ancaq məşhur bir yazıçının fikrincə, “Anarxiya qayda-qanun yaradır”.
Nə İstəyirsən, Onu Et! anoloji olaraq demokratiyanın “necə bacarırsan, o cür pul yığ. Pulun mənbəyi soruşulmaz” tezisini anladır.
Ezoterizmin bu qanununu abıra salmaq istəsək, gərək əlavə edək: İNSANİYYƏTƏ SAHİB DUR. Buradan biz ezoteriklərin üzərinə qeydsiz-şərtsiz insaniyyətliyin nə olduğunu öyrənmək vəzifəsi və səlahiyyəti düşür. Yeri gəlmişkən, ezoterizm məsələsi “dinazavr” və “dini-azəri” mövzusu ilə əlaqədardır.
Gələcəyin təminatı fikir və ideyanın praktiki əhəmiyyətini ortaya qoymağı tələb edir. Şərq mənbələrində Əllah-bəndə münasibəti barədə təsəvvür yanlışa, qeyri-dəqiqliyə yol açır. Həmin təsəvvürə görə bəndə Əllahın bütöv bətni, tayı və bərabəridir. Zira Əllah, təbiət və insan anoloji olaraq bir-birinin bənzəridir. Bu bənzərlikdə Əllah, təbiət və insan münasibət və mübadilatdadır. Başlanğıc Əllahu-həlaliyyətə, reallıq təbiətə, davranış insana məxsusdur.
Əllah həyat düsturudur; ali riyazi və məntiqi kateqoriyadır; təbiət bu düsturu inkişaf etdirərək reallığa çevirir. İnsan isə öz iradə və qabiliyyəti sayəsində ilahi düsturla yaranmış reallığa uyğun davranır. Təbiətin forma verdiyi və az-çox nəsə əlavə etdiyi ən sadə reallıq belə Əllahdan gələn ilahi hökmdür. İnsan həyati düsturu dərk və ona əməl etməlidir.
Ezoterizmin “qorxusuz yaradaq, yoxsa Əllahdan başqa heç nə yarada bilmərik” deyiminə Şərq mənbələrində Əllah haqqında yanlış təsəvvürün təsir etdiyi açıqca görünür.
Ağıl və zəkanın önə çıxması, dünyanın bütövləşməsi, insanın milli, siyasi, dini ayrı-seçkilikdən birliyə, münasibətə gəlmə meylini əks etdirir. Təzadlıq yaradan tərəf-müqabilləri təkləyib bir-birinə qarşı qoymaq fəlakət törədir. Dünya şüur dirçəlişi təzadlıq yaradan tərəf-müqabilləri bir-birindən ayırmadan Bütöv Anlam konsepsiyasını irəli sürür. Söhbət ikili dürdanələrin, yəni türkün bazisindən gedir.

05 iyul 2007


İNSAN-MİKROKOSMA

Oxuyanda heç kimin könlünə toxunmur.
Səsi adamın canına yağ kimi yayılır.
Onun ifasında sevgi kimi, qəm də gözəldir.
Oxusun, Röya oxusun.

IV yazı: Qəfil zərbə taktikası

Qəfil zərbə müharibə, savaş taktikasıdır. Bu deyim hərbçi və idmançıların dilindən tez-tez eşidilir.
“Ay can, ay can; pəh-pəh” Heyrət; “tfu” hiddət, “vay, ay-aman” Dəhşət nidaları bütövlükdə cəmiyyətin, təklikdə isə insan bətnində kəskin reaksiya doğurur. Teleseriallarda ardıcıl və sistemli olaraq bir-birini izləyən və təkrar edən epizodlar, teleekranlarda yanğın, qəza və kriminal faktların məlumat kimi yox, təbliğ və təhrik kimi təqdimi, qəzetlərdə fakt və hadisələrin qəsdən və məqsədli şəkildə şişirdilməsi, yalanın gerçəklik, reallığın həqiqət kimi yeridilməsi, şou-əyləncə və hay-küy faktorları insanın psixi-ruhi, fiziki-instinktiv mərkəzlərini güllə, mərmi dəyibmiş kimi zədələyib dağıdır; necə deyərlər, qaşınmayan yerdən qan çıxardır. Bu vəziyyətdə insan sanki onu məhv edəcək bir yırtıcı önündə əliyalındır. Biz hələ burada insanı ehtizaza çəkən narkotikanı, ehtirasa alışdıran kef-damaq, eyş-işrət məclislərini; ağrıya-dəhşətə düçar edən kriminal qida və spirtli içkidən geniş danışmırıq.
Rəsmi statistika siyasi, şəri rejimlərin hökmranlıq etdiyi yerdə mənəvi psixi depresiyaya uğramış adamların sayını gizlədir.
Qəfil zərbədən qorunmaq, özünü müdafiə imkanı olmayan şəxsin - “mikrokosmonun içində həyəcan zəngləri” səslənir. El arasında “havalanıb, başına hava gəlib” deyilən belə adamların dünya başına dar gəlir; onlar daldalanmağa sakit guşə, yapışmağa saman çöpü axtarır.
Ruhi-psixi müvazinəti əlindən alınmış adamların, belə deyək ki, “heç nəyin üstdə” cinayət törətməyəcəyinə təminat yoxdur. Hicablı kamikadze, terrorçu və təxribatçılar belələrindən hazırlanır.
Bu gün cəmiyyət qəfil zərbədən necə qorunmaq problemilə üzləşib. Bunun üçün daha qədim-daha müasir “insanı özünə tanıtmaq” konsepsiyası praktikaya gətirilməlidir.
Pifaqor insana üç əsas istiqamətdə, dünya kimi baxırdı. O, insanı mikrokosma adlandırıb. Dünyanı bütöv, canlı hesab edən müdrik ona ağlı, canı və bədəni olan Tan və ya Fanes deyirdi. Pifaqor insanın mənəvi psixoloji aləmini öyrənərkən onun gəldiyi nəticələr bu gün də elmi əhəmiyyətini itirməyib.
Qurani-Kərim “1. Qul-huvəllahu-əhəd. 2. Qul-huvəllahu-səməd!” deyir. Yəni: Yaradan da, yaradılış da ikili və üçlü halətdədir. İkili halət təbiət və cəmiyyətin əyani (zahiri), üçlü halət qeyri-əyani (batini) xassəsinə aiddir.
Həyatiliyin vücudiyyət haləti olan Bismillah fərd və Tanın daxili, üçlü aləmini öyrənmyə açardır. Bu mənada:
Bismillah=ins,cins,ism; İns=cism,can; Cins=erkək,dişi; İsm=Adəm,Həvva. Bu silsilədə cism və can fərdin üç həssas mərkəzini tanıdır:
Cism=baş(əsəb),sinə(qan),qarın(limfa). Can=ruh,hissiyat,instinkt; bu düstur anoloji olaraq fərdin fiziki, astral, psixoloji halətinə uyğundur.
Qəfil zərbə, yəni gözlənilməz xəbər və ya hadisə insanın fiziki, astral, psixoloji mərkəzində kəskin reaksiya yaradır. Nəticədə nə baş verir, diqqət yetirək:
Fiziki mərkəz instinkti reaksiya vasitəsilə yaranan təəssürat kimi üzə çıxardır; burada ağrı, kədər aş verən hərəkətin nəticəsidir.
Astral mərkəz intuisiyanı reaksiyanın doğurduğu hiss kimi üzə çıxardır; burada emosiyanın nəticəsi olaraq nifrət yaranır.
Psixoloji mərkəz ideyanı reaksiya vasitəsilə yaranan duyğu kimi təzahür etdirir; burada yanlışlıq əyləncə və ya şövqün nəticəsidir.
Qəfil zərbə taktikası fərdin fiziki, astral və psixoloji mərkəzlərində vəcd, cədd, vicdan, sevgi və gerçəkliyin məhvinə xidmət edir. Vəcd, sevgi, gerçəklik olmayan yerdə sağlam insan, ailə və cəmiyyətdən danışmağa dəyməz.
Fakt və hadisələrin Heyrət, Hiddət və Dəhşət həddinin insan bətnində doğurduğu maddi reaksiyalar şüur və ruhumuzun bağlandığı Əbədi və Müqəddəs Ruhu hədəf götürür. Bu cür maddi reaksiyalardan can qurtarmaq Qəfil zərbə taktikasından qəti və təcili imtinanı tələb edir.
...
Gəlin onu edək ki, ondan yaxşı nəsə etmək qeyri-mümkündür.
10 iyul 2007


KƏRƏM-KƏRAMƏT
(dua-səna; səna-dua)

Taylı tayın tapmasa, günü ah-vayla keçər.
(Atalar sözü)

V yazı: Təzadiyyət

Qalın kitabların vərəqləri saralıb, sanki oxucu üçün darıxır.
...
Sükutu da kitabı kimi qaşqabaqlı yazıçının ölümündən sonra başı sinəsinə əyilmiş heykəli nə deyir, bəlli deyil.
Qalın kitablar insana “təzadilər” deyir. Sonra da əlavə edir: “Gərək sağ əlin verdiyindən sol əlin xəbəri olmasın”. Beləcə, başdan-binadan aramıza nifaq salınıb. Barışmaz mövqelərdə üz-üzə, göz-gözə dayanmışıq. İkimizdən biri hakim, digəri məhkum; ya da qalib müsbət, məğlub mənfi; ya da hərəmiz bir yarıyıq; bütöv olmaq qəbahətdir.
Təzadlığın öz məntiqi var: “Birinin bədbəxtliyi digərinin xoşbəxtliyidir. Ancaq kimi bədbəxt, kimi xoşbəxt etmək Əllahın əlindədir”. Buradan nə çıxır, guya təzadlığı Əllah yaradıb; birini kasıb edib, digərini varlı; birini ağa, digərini qul.
Nağıllarda kəllə-kəlləyə gələn iki qoçu xatırlayın. Onlar baş-başa gəlməsəydi, buynuzlarından qopan şaqqıltı bağrımızı yarmazdı.
Qorxu, acizlik bizlərdən hər kəsi seçim qarşısında qoyub:
birinci halda: sən yazıq, sən aciz, sən heç nəyə qadir! Mərhəmətinə sığın göydə Əllahın, yerdə hökmdarın. “Çünki Əllah məzlumların pənahıdır; onların dadına yetir; onları yuxu və sirlərlə idarə edir”
ikinci halda: sən şərsən! Ev yıx, ara qat, qan axıt!
Şərh: birinci halda etiqadımızın, ikinci halda günahımızın köləsiyik. Bəs neyləyək? - min-min illərdir sual qarşısındayıq.
Siyasilər və şərilər!.. Onlar “çubeyi-Əhməd”i, ikili həyati amili bir-birinə düşmən edib. Qılınc çəkib, qan tökmüşük. Tariximizə baxın, müharibələr tarixidir.
Qalın kitabları təkrar oxumağa dəyməz. Bizi başdan-binadan eləyib; bizi müharibə, terror və münaqişəyə çəkib. Qalın kitablar deyir ki, həqiqəti əksliklərin vəhdət və mübarizəsində axtarın. Axtardıq, tapmadıq. Əksinə, özümüzü də cism və can deyə ikiyə böldük. İçimiz çölümüzü yeyir, kişi, çölümüz də içimizi.
Nizami bizi doğruya, münasibətə çəkir. Nizami deyir ki, həyati ünsürlər, onlara “yaxşı-pis” deyilməsindən asılı olmayaraq, münasibət və mübadilatdadır. Burada təzadlıq formal, mahiyyət aparıcıdır.
Hər bədo-niki ke dərin mehzərənd,
Rəng pəzirəndeye yek-digərənd. (Nizami)

Yaxşı, ya pis hər nə dairədə var,
Rəngi, təbadülat içrədir qərar. (Tərcümə: Əkrəm)
İkili həyati ünsürlərin təkamül nəticəsi olaraq pozitivliyə, optik halətə gəlməsi, Nizaminin sözlərilə desək, Kərəmin kəramət doğması əbədiyyət axarını təmin edir.
Gər nə ze poşte kəramət zade bud,
Nafe zəmin əz şekəm oftade bud. (Nizami)

Kərəm doğmasaydı, əgər kəramət,
Düşərdi göbəyi yerin də əlbət. (Tərcümə: Əkrəm)
El demişkən, kərəm Allahdan, kəramət bizdən.
Qalın kitablar insanı özünə tanıtmır, əksinə özündən daşındırır. Müəlliflər ya qəsdən, ya da başa düşmədən dua-səna, səna-dua münasibətlərini dolaşığa salıb. Qısası, dini, siyasi və milli ayrı-seçkiliyin törətdiyi fəlakət fonunda göylərə əl açıb imdad diləyən insanın yalvarışları eşidilir.
Qurani-Kərim deyir:
Qul-huvəllahu-əhəd;
Qul-huvəlahus-səməd.
Yəni: o dünya da duadır, bu dünya da. O dünya da sənadır, bu dünya da. Duanı səna edən, sənanı da dua edən optik halətdir.
Eşitmə, görmə, dərk insanın batini səna halətidir.
Baş, göz, qulaq insanın səna halətinin zahiri görküdür.
İdrak (huş) anoloji olaraq dinə mənsubdur.
Görmə anoloji olaraq dövlətə mənsubdur.
Eşitmə (guş) anoloji olaraq millətə mənsubdur.
Din, dövlət və millət, yəni üçlü sənanı ayrı-ayrılıqda cəmiyyətə tətbiq edib, qurumlar yaratmaq olmaz.
Din, dövlət və millət, yəni üçlü səna qurumları cəmiyyətdə birləşməlidir; eynən beyin, göz, qulaq başda birləşdiyi kimi. İnsan və cəmiyyətin sağlamlığı üçlü sənanın əlbir fəaliyyətindən asılıdır.
Əgər din dövlət və millətdən (hökumətdən) ayrıdırsa, onda cəmiyyətin nə gözü var, nə qulağı.
Əgər dövlət din və hökumətdən ayrıdırsa, onda cəmiyyətin nə başı var, nə qulağı.
Əgər hökumət din və dövlətdən ayrıdırsa, onda cəmiyyətin nə başı var, nə gözü.
Din, dövlət və millətdən ibarət vahid qurum cəmiyyəti idarə edə bilər, başımız bizi idarə etdiyi kimi.
...

İlhai, həyati və təbii prinsiplərə uyğun olmayan süni qurum və təşkilatların ömrü qurtarıb.
Din, dövlət, hökumət birləşib vahid dünyəvi idarəçilik üsul-idarəsi yaratmalıdır.
İnsan nə acizdir, nə qafil; nə də kölələik yeridən şər dahisi. Quran deyir ki, insan Bismillahdır, yəni Əllahın əyani görkü.

19 iyul 2007
ƏKİNÇİ və QƏZETÇİ
Mətbuat günü münasibətilə
Xəbərçi-iç xəbər
Əkinçi-iç əkin

VI yazı: Reklam-(khd)

Mülayim, sadə və doğruçu olsanız sözünüz hamıya xoş gələr.
...
“Başa düşmürəm” deyə özünü avamlığa vurub qərəz, iddia və təkəbbür yeridənlərin dövranı çoxdan qurtarıb. Daha odlu-alovlu danışa bilmirlər; olsa-olsa ruhən və mənən kasıb obrazlarını reklam etməklə məşğuldurlar.
Biz heç də “yazar və reklam” sözlərini yanaşı işlətmək istəməzdik, zatən başqa çarəmiz də yoxdur. Onlardan birinə - yalanı həqiqət kimi yeridib gər-gər yeriyənə hünərin var de: gözün üstə qaşın var. Ya da sadəcə olaraq soruş: siz oxucuya hansı ideyanı aşılayırsız?" Şərti olaraq adına P.S. dediyimiz şəxs sənin sualına cavab vermək əvəzinə, həmin andaca fürsəti qaçırmaz, qələmini qəməyə çevirib qanını tökər, yarana da duz basar.
“Zalım padşah və zahidin dastanı”nın yazıldığı dövrdən qərinələr ötsə də, o zamanda olduğu kimi elə indi də “özünü ayinədə əyri görənlər” ayna sındırırlar.
Doğrudanmı ədəbiyyat, mətbuat həyatın güzgüsü olmaqla öz vəzifəsini bitmiş sayır? Mənalı sualdır, deyilmi?! Reklam siyasəti başımızı qatmasaydı, indi saysız-hesabsız suallar arasında itib-batmazdıq. Reklam içimizə soxulub, düşünüb-daşınmağa nə aman verir, nə macal. Reklam barmağın hara tuşlayırsa, ora qaçırıq; nə deyirsə, onu edirik.
İş o yerə çatıb ki, özünüreklam kampaniyası yaradılır və bu kampaniyanın üzvləri ölkədə ən ağıllı, ən hörmətli adamlar kimi qələmə verilir; onların şəkilləri qəzet, lövhə və divarlardan boylanır. Hətta məşhurlaşmaq üçün böyük məbləğdə maya qoyanlar da var. Nəyin xatirinə?! Az qala pulun yaşadığımız cəmiyyətdə aparıcı, hakim mövqedə olduğunu unutmuşduq.
Yanlış olaraq pulu dəyərə çeviriblər.
Dəyər məna və mahiyyətdir, pul olsa-olsa alqı-satqıda istifadə olunan vasitə. “Dəyər anlamı yalnız təbii varlığın batini aləminə məxsus olan anlamdır. Süni olan nə varsa, öz-özlüyündə dəyər daşıyıcısı deyil. Təbii olan hər şeyin öz dəyəri var...
Münasibət və mübadilat xassəsini itirmiş dəyər dəyərdən düşür və bütün dəyərlərə qənim kəsilir". (Əkrəm)
Deməli, süni dəyərə çevrilən pul bütün təbii dəyərlərin məhvinə xidmət edir. Elə buradaca reklam meydan sulayır; cəmiyyətə göz verib, işıq vermir. Onun diqqətini söz, fakt və hadisənin məna və mahiyyətindən yayındırır. Cəmiyyətə qanmazlıq təlqin edir. Hara baxsan reklam, hər yanda reklam - avtobusda, metroda, qatarda, teleekranda, qəzetlərdə, hasarlarda və sairədə. Reklam hər şeydən öncə “ən yaxşı adam”, “ən yaxşı qida”, “ən yaxşı dərman”, “ən yaxşı kitab”, “ən yaxşı ...” və sairə imicini formalaşdırır. Yaxşı adam imicinə gəlincə, İncil deyir: “Ehtiyatlı olun, insanlara özünüzü göstərmək üçün yaxşılıq etməyin...”
Belə çıxmasın ki, biz reklama yasaq, qadağa qoyulmasına cəhd göstəririk. Yox. Sadəcə, cəmiyyətin reklam torbasına düşməsini yox, reklamın dərkinə yönəlməsini istəyirik. Təəssüf doğuran odur ki, reklamçılıq təkcə məişət və ictimai faktorlarda deyil, klassikamıza, bəşəri dəyər və irsimizə aid olan son dərəcə vacib, məsuliyyətli məsələlərdə də özünü göstərir. Burada tam aydınlıq olsun deyə mövzuya fərqli məqamlardan yanaşmağı zəruri sayırıq:
birinci məqam, şərt qoyulur ki, siz ancaq reklam-təbliğat üslubunda danışa bilərsiniz. Buyurun, professor.
Filologiya elmləri doktoru öz tərcümeyi-halını danışdıqdan sonra ona ayrılmış vaxtın 15 dəqiqəsini Nizami ilə bağlı tədqiqatına həsr edir. Ədəbiyyat professoru Nizamini bəs deyincə, ağızdolusu tərifləyir; onu dahi, nəhəng, böyük adlandırır. Beləliklə, dinləyici “Nizami cəmiyyətə nə verib, nə öyrədir” sualına ədəbiyyat professorundan gözlədiyi cavabı ala bilmir. Burada dahi, nəhəng, böyük sözləri Kütləvi hipnoz vahidləri olaraq dinləyicinin ağlıyla hissiyatı arasındakı əlaqəni kəsir, ona mənasızlıq təlqin edir. Nəticədə dinləyici Nizami irsininin məna və mahiyyətini anlamaqdan məhrum edilir. Təəssüf ki, bu ənənənin təkrarı ilə tez-tez üzləşirik.
ikinci məqam, siz tamamilə sərbəstsiniz. Buyurun, danışın, hörmətli tədqiqatçı.
Tədqiqatçı mətbuat günü münasibətilə Həsən bəy Zərdabi haqqında qısa məlumat verib, onun öz qəzetinə nəyə görə “Əkinçi” adı verməsi məsələsi üzərində dayanır. “Nə üçün əkinçi?” sualına dəqiq, yığcam, cavab üçün tədqiqatçı öncə bəşəri dəyərlərdən olan “İncil”ə müraciət edir.
“İncil”də Göylərin Padşahlığı tarlasına sağlam toxum səpən əkinçiyə bənzədilir. Əkinçidən sonra tarlaya gələn başqa adam buğdaların arasına dəlicə səpir. Beləcə, əkinçi dəlicə səpənlə qarşılaşdırılır. Burada əkinçinin cəmiyyət üçün xeyirli adam olmasına diqqət yönəldilir.
“Həsən bəy Zərdabi qəzetinin adını təsadüfən ”Əkinçi" qoymayıb. Qəzetçi elə əkinçidir. Onun əkdiyi toxum cəmiyyətə səpdiyi fikir və sözlərdir. Bu fikir və sözlər sağlam olmayanda cəmiyyəti məhv edir". (Əkrəm)
Deməli, əkinçi də, qəzetçi də - hər ikisi yaradıcıdır. Əkinçi səpdiyi toxum üçün sağlam mühit və sağlam toxum seçir, qəzetçi isə yaydığı fikir və sözlər üçün. Əkinçi səpdiyi toxumun cücərməsinə, yetişib bar verməsinə nəzarət etdiyi kimi, qəzetçi də yaydığı söz və fikirlərin ərsəyə gəlməsinə, yayılmasına, hərəkət etməsinə nəzarət edir. Nəzarət vasitəsi isə güzgü dediymiz qəzetdir. Anoloji olaraq deyə bilərik ki, Yaradan da yaradılış prosesinə nəzarət edir. Nahaq deyilməyib ki, Əllah hər şeyi görəndir, hər şeyi biləndir.
İkinci məqamda Kütləvi hipnoz vahidlərinin işlənmədiyi göz önündədir. Ona görə də dinləyici “Nə üçün əkinçi” sualına sadə, aydın, yığcam və köklü cavab ala bilir.
Oxucunun hər iki məqamda gətirdiyimiz nümunələri müqayisə etmək imkanı var. Müqayisə edin və nəticəyə gəlin. Reklam “Kərəm deməkdir. Kərəm batində, kəramət isə zahirdə gərəkdir”. (Əkrəm)
Elə ki, kərəmin sardı aləmi,
Yeri çulğuladı aləmin qəmi.
(Nizami, tərcümə Əkrəm)
Reklam Kütləvi hipnoz doktrinasıdır (khd).
Kütləvi hipnoz doktrinası insanın şüurlu fəaliyyətini məhdudlaşdırmaqla siyasi-şəri rejimlərin cəmiyyət üzərində ağalıq iddialarına xidmət edir.

23 iyul 2007
ƏBƏDİYYƏT
(Olum-ölüm)

VII yazı: Təzadiyyət (Olum, ya ölüm)

Böyük, ya kiçik - fərq etməz, oxuduğum kitabların kiməsə - yaxşı, ya pis, haqq qazandırmaq cəhdi məni hövsələdən çıxarır. Nə oxumaq, nə yazmaq; bəlkə əllərimi bir-birinin üstünə qoyum, dinməz-söyləməz oturum.
Dad naftalin qoxuyan “bolşevik” başlardan. Onların dedi-qodusu adamı xəstə salır. Bolşevik başlar guya əzabkeş olduqları üçün hələ də ağlaşırlar. Sizi bilmirəm, mən onlara təsəlli vermək həvəsində deyiləm. Təsəlli həll edir, amma nəyi?
Qərəzsiz və nəsiz yaşamağa nə var. Sadəcə, gərək ruhumuzu və ağlımızı təmizləyək. Təkəbbür və hikkə bizlərdən hər kəsi itaətə aparır. Cahil olduğumuza görə şərə, qorxaq olduğumuza görə xeyirə əyilirik. Qədim adamlar haqqında deyilib: onlar xeyirə də inanırdılar, şərə də. Daş kitabələr dindirəndə dinir, bəlkə də heç kimin bilmədiyi sirləri bəyan edir: “...Başımız üstündə göy şaqqıldadı, ayağımız altında yer oynadı. Alnımıza şimşək qırışlar yazıldı, canımıza üşütmə darışdı... Ağlımızdakı zəiflik və canımızdakı üşütmədən şər yaratdıq... İçimizdə şər yaşatdıq, çölümüzdə xeyir.
Şərlə xeyir arasındayıq. İçimiz çölümüzü yandırır, çölümüz də içimizi. Əllərimiz göylərə qalxıb, əllərimiz göylərə yalvarır: - İlahi, kölgəni üstümüzdən əskik eləmə. İlahi, dadımıza yet...".
Qədim kişilər təzadlıqda həqiqət arayırdı. Pifaqorun insan haqqında təlimi bir-birinə əks olan iki xüsusiyyətə: yaxşı-pis, xeyir-şər təzadlığına söykənir.
İkili həyati başlanğıcın təzadlıq kimi dərki azmış kimi, rejim ideoloqları Əksliklərə yeni-yeni ağa-qul, varlı-kasıb kimi etdikləri “əlavələr”i (!) Əllahın adı ilə bağlayaraq ictimai haqsızlıq və sosial ədalətsizliyi az-çox pərdələyə biliblər.
Tarixi-materializm hələ də təzadlığa əksliklərin vəhdəti və mübarizəsi (?) kimi baxır. Təzadiyyətin ictimai tətbiqi mübarizə, münaqişə, qovğa, qırğın, müharibə, terror silsiləsi yaradıb.
Vaxt vardı bütün Avropa birağızdan monoloq oxuyurdu: olum, ya ölüm. “Olum, ya ölüm” atadanqalma mirasa nisbət qohum-qaranı, dost-tanışı və hamını qarşı-qarşıya qoyub bir-birinə qırdırdıqdan sonra sakitləşib, daha heç nəyə yaramır. Şekspirə uyanlar peşimançılıqla əllərini dizlərinə döyüb Sufizmdə təsəlli axtarırlar.
Sufizm həyati amillərin (fəsillərin, gecə-gündüzün, illərin) paralel və ardıcıl hərəkət tərzidir. Kütləvi təlim fəlsəfə ilə filosofiyanı eyniləşdirərək camaatı çaş salıb. Fəlsəfəni filosofiya ilə eyniləşdirsək, Səfi və Sofiyanı, yəni erkəklə-dişini bir-birindən ayırd edə bilmərik. Fəlsəfə və filosofiyaya elm statusu verilməklə ürfanın yüyəni Sufizmin əlindən alınıb. İndi-indi, yəni hərəkət istiqaməti haqqında söz-söhbət getdiyi bir vaxtda Sufizm təlimlərinin yeri görünür.
İkili həyati başlanğıcın, təzadlığın gözündən uzaq, şərhi Stoizm (dözümlülük) fəlsəfəsinin tarixi xidmətidir; bu gün də dəyər və aktuallığını itirməyib. Stoizmə görə təbiətdə əbədi, dəyişməz olan iki xüsusiyyət var: biri aktiv və ya kişi; o biri passiv və ya qadın. Birinci efir və ya ilahi ruh daşıyıcısıdır. İkinci isə aktiv prinsiplə əlaqəyə girənə qədər sərbəst olur. Stoizmin qənaəti nəticədə həyati düsturu təsbit edir: + (+) ─ = +
Təzadlıq qəsdən ilahi prinsip kimi qələmə verilib. Bu da siyasi-şəri rejimlərin cəmiyyət üzərində ağalıq iddialarına haqq qazandırıb və qazandırır. Əksliklərin mübarizəsi göz qabağındadır: bu mübarizə yumşaq rəqabət üslubunda pul və zor hesabına yeridilir. Həmçinin süjetində “terrorla mübarizə terrorizmi” dayanan film və teleserialların təkrar-təkrar nümayişi ən azı ironik bir gülüşə səbəb olacaq bəsit dünyagörüşü dirçəltmək cəhdlərindən xəbər verir. Necə deyərlər, küpəgirən qarı təzə donda göz qamaşdırır.
Başqa yöndən, regional, məhəlli münaqişələrin, eləcə də qlobal istiləşmə, sunami kimi təbii fəlakətlərin nəticələri ilə əlləşirik. Bütün bunların, yəni münaqişələrin həlli, təbii fəlakətləri törədən səbəblərin dərki və əlacı Bütöv Anlam Konsepsiyasının (BAK) ictimai tətbiqini tələb edir.
...
Bütöv anlama gəlsək, duamız bitər. Amin, ya Rəbbül-aləmin.

3 avqust 2007

AİLƏ

Ata, ana və uşaq - üçü bir yerdə ailə deməkdir

VIII yazı: Kişi-qadın (aşiq-məşuq)

“Uşağa ata və ana gərəkdir”, yəni uşaq (bərabərlik) aktiv aparıcı (ata) və yedək aparıcı (ana) tələb edir:
Ata + ana=uşaq; (+) + (─)=∞
Tarixən aktiv aparıcıyla yedək aparıcının, yəni atayla ananın, kişiylə qadının yeri dəyişik salındığına görə cəmiyyət müsibət və fəlakətlərə tuş gəlib. Şair demişkən, yerimiz səhv düşdüyünə görə müsibət olmuşuq.
Separat rejimlər kişi və qadını mason və madon kimi qarşı-qarşıya qoyub, “ayır, buyur” siyasəti yeridib. Fəlsəfə, filosofiya, sosiologiya, ədəbiyyat və sairlər isə bu siyasətə haqq qazandırıb.
Kont “Pozitiv fəlsəfənin istiqamətləri”ndə qadının ana funksiyasından azad edilərək kişinin kompanyonu (şəriklisi) olmasını irəli sürür. Hətta bu vəzifənin gələcəkdə qarıqızlara həvalə edilməsini də təkid edir.
Ali məktəbdə dərs deyən bir sosioloqun “qeyd dəftəri”ndən oxuyuruq: “Ailə ictimai qurumdur... Ailənin hüquqi əsasını nigah təşkil edir”.
Nigah, qeydiyyat əsasında qurulan ictimai ailələr elə bəri başdan sevgi, məhəbbət deyilən həyati münasibətlərə arxa çevirir. Bu tip ailələrdə çox keçmədən soyuqluq, narazılıq və qarşılıqlı ittihamlar baş qaldırır. Onlar “bir-birimizi başa düşmürük, bir yerdə yaşaya bilmirik” deyə tez-tez məhkəmə qarşısında dayanırlar.
Qadın hüquq və mənafe təmsilçiləri ailəyə həyati yox, ictimai yanaşır - bu bir, ikincisi, nigahı, qeydiyyatı ailənin əsası kimi qəbul edirlər. Məhz bu iki səbəb ailədə ziddiyyət, anlaşılmazlıq yaradır. Nəticədə, nəhayətdə ailə dağılır. Ailənin ictimai xarakteri siyasət və şəriətin elə ictimai ailələrin işinə qarışmasına fürsət verir. Beləliklə, siyasi şəri rejimlər ailələrə soxularaq onların timsalında özləri üçün sosial baza yarada bilirlər.
Ailə, uşaq və qadınla bağlı Azərbaycan cəmiyyətində müxtəlif adlarda fəaliyyət göstərən təşkilatlar var. Mövzu ilə əlaqədar həmin təşkilatlarla əlaqə yaratdıq, sorğu apardıq.
Azəri-türk Qadınlar Birliyindən verilən məlumata görə, bu təşkilat qadınların qanuni mənafeyini qorumaqla məşğuldur.
Sual: - Qadınların mənafeyini kimdən qoruyursunuz?
-...
Sualımıza aydın cavab ala bilmədik.
Qadın Konsensus Mərkəzinin rəhbəri bildirdi ki, Milli Məclisdə kişi-qadın bərabərliyi haqda qanun qəbul etmək üçün müzakirələr gedir.
Sual: Kişi-qadın bərabərliyi nə mənada - fiziki, yoxsa mənəvi? Bəs hüquqi nə deməkdir?
- Bilmirik. Ancaq dünya kişiləri yox, qadın haqlarını qoruyan təşkilatlarla doludur.
D.Əliyeva adına Qadın Hüquqları Müdafiə Cəmiyyəti “Qadınların hüququnu, mənafeyini müdafiə etməyi və lider qadınlar yetişdirməyi” öz fəaliyyətinin əsası hesab edir. Hətta bu təşkilat kişiləri də qadın hüquqlarının müdafiəsinə cəlb edə bilib.
Ailə, uşaq, qadın Komitəsi isə “Ailə, uşaq, qadın hüquq və mənafeyinin təmin olunması” arzusu ilə yaşayır.
Beləliklə, qadınların təklənməsi, onların birtərəfli qaydada qadın təşkilatlarına cəlb olunması faktları ilə üzbəüzük. Kişi-qadın ikili həyati amillərimizin görküdür. Qadının təklənməsi, ikili həyati amillərin qarşı-qarşıya qoyulması ailə deyilən bir nüvəni parçalayır.
Qadın hüquq və mənafe təşkilatları ya həqiqəti anlamır, ya da qəsdən danırlar. Sadəcə, özlərini yaxşı göstərmək üçün təmtəraqlı, gəlişigözəl sözlər işlədirlər. Həqiqəti gizlətməyin həqiqəti deməkdən çətin olduğunu nəzərə alsaq, onların cavabları bizə müəyyən nəticələrə gəlmək imkanı verir:
Birinci məqamda qadın mənafeyinin qorunmasından söhbət gedir. Əslində “qadın mənafeyinin qorunması” həyati ailə strukturu daxilində kişi-qadın arasında ziddiyyət, didişmə yaradır. Qadın təklənir. Ancaq kişi-qadın vəhdəti və münasibətində qadın mənafeyi qoruna bilər.
Lütf edin, cənablar, nə kişini kişilikdən çıxardın, nə də qadını qadınlıqdan.
İkinci məqamda kişi-qadın bərabərliyi irəli sürülür. Görünür, kişi-qadın münasibətində kişinin aktiv aparıcılığı qadın hüquq və mənafe təmsilçisinin ürəyincə deyil. Kişi-qadın, ata-ana bərabərliyi həyati ailə strukturunda ancaq uşaq timsalında mümkündür.
(Aktiv+passiv=bərabərlik, yəni: ata+ana=uşaq)
Məsələnin fiziki tərəfinə gəlincə, kişi-qadın bərabərliyindən danışmağa dəyməz. “Qadınla kişi fiziki olaraq bərabər yaradılsaydı, kainat məhv olardı. Qiyamət qopardı. Qadınla kişi arasında fiziki fərq həqdir, həqiqətdir. Bu fərq olmasaydı, mərkəzəmeyl qüdrətimiz və əbədiyyət axarımız da mümkün olmazdı (!)”
Üçüncü məqamda qadın liderləşdirilir, yəni həyati ailə strukturunda kişiylə qadının yeri dəyişdirilir. Bu da cəmiyyəti fəlakət və müsibətlərə aparır, necə ki aparıb.
Dördüncü məqamda “Ailə, uşaq, qadın” sırasında kişinin aparıcı rolu, yumşaq desək, Komitə səviyyəsində unudulub.
Nikaha, yəni qeydiyyata söykənən ictimai ailə qurumu özünü doğrultmur. Bu barədə dünya mətbuatı tez-tez yazır.
Ailə dediyimiz fenomeni nigah və ictimailik yox, sevgi və həyatilik yaşadır.
9 avqust 2007

TARAZLIQ
Oziris(+) + İzida(─)=Qor (∞)
İşıq(+) + Qaranlıq(─)=Alaqaranlıq (∞)

İnam, təqva, yəqinlik - üçü bir yerdə dərkimizi təmin edir.

IX yazı: Köhnə din - yeni din

Baxırıq görmürük, eşidirik anlamırıq: - kimsə həvəskar rəssamın çəkdiyi şəklə bənzəyir, deyəsən özü də yad dildə danışır.
...
Yalana söykənən ictimai dinlər min-min illərdi cəmiyyətə inam təlqin edir.
V.A.İstarxova görə inam kordur; nə bilik, nə ağıl, nə də təcrübə tanıyır.
Müqəddəs dini kitabları anlamaq, qanmaq qadağası var. Sanki “cız” deyə hər kəs uşaq yerinə qoyularaq dərk və dərrakədən çəkindirilir. Şübhə etmirik, Əhdi-Ətiqi çox adam əlinə götürüb, zira onların əksərriyəti bu kitabın əsil mahiyyətini anlaya bilməyib. Çünki Qüdrət sahibi Musaya əmr etmişdir ki, Əhdi-Ətiq “həqiqətləri”ni ancaq onun öz ətrafında olan 70 müdrikə desin.
“Olum Kitabı”nda şərt qoyulur ki, bu kitabı başa düşən ya susmalı, ya da eyhamlarla danışmalıdır. Yeri gəlmişkən, «Удар Русских Богов» kitabından bir sitata diqqət yetirək: «Не любит библийский бог правды и наказывает того, кто её говорит»
Dini kitablara yoluxdurulmuş yalanlar nə qədər yaşmaqlansa da ciddi arqumentlər qarşısında tab gətirmir, elə ilk baxışdan dağılıb yerlə yeksan olur.
Yalan dinlər ya həqiqəti gizlədir, ya da həqiqəti danışmağı yasaq edir. Kərtənkələ ilana zəhər verdiyi kimi Gizli doktrinalar da ictimai dinlərə kəsər verib, itiləyib onları dəhşətli silaha çevirib. “Gizli”lik həqiqiliyin, həqiqətin və həyatiliyin qənimidir. “Gizli”nlər açılıb bəlləndikcə hakimiyyətdən bərk-bərk yapışıb əldən vermək istəməyən şeytani qrupların başı daşdan-daşa dəyir, onların söykəndiyi yalan dinlərin paxırı açılıb üzə çıxır. Beləcə, Kosmik Balıq Erası öz yalan və iyrənc əxlaqıyla ömrünü başa vurur. Şeytani qruplar isə “burda bizik, Bağdadda kor xəlifə” deyir. Neyləsinlər, hakimiyyətin dadı damaqlarına möhürlənib. Bütün vasitələrlə vaxt udub, tab gətirirlər. Ümidləri yeni yaranacaq informasiya silahına, yəni XXI əsrin yalan dininə bağlanıb.
Yeni din yaradanlar Tibetin möcüzəli ağacı Kunbum yarpağında göndərilən tövsiyələri oxusaydılar pis olmazdı, onların yeni yalanlarına əsas tapılardı. (Bağışlayın, burada kinayəsiz ötüşmək olmur).
Nizami təlimləri öyrədir ki, haqq-ədalət olmayan yerdə xəyanət bitir. Yeni dinə, əslində yeni xəyanətə uyanlar bir deyil, beş deyil. Onlardan biri, obrazlı desək, aravuran, evyıxan ərpimiş qarını müasir dəbdə geyindirib-kecindirib ərə vermək üçün əlimyandıda sponsor axtarır.
Yalan dinlər siyasi-şəri rejimləri doğub. Xristianlıqdan kommunizm, kommunizmdən isə demokratiya əmələ gəlib. Demokratiya sakit, sezilmədən cəmiyyəti zombiləşdirir; insanın başını “vacib” informasiyalarla doldurur; onların ağıl və mənəviyyatını ələ alıb istədiyi kimi idarə edir. Bəli, siyasətçilərin dəm vurduğu demokratiyanın kürkünə birə düşüb. İndi, İncilin dediyi kimi, “örtülü bir şey yoxdur ki, açılmasın. Gizli bir şey yoxdur ki, bilinməsin”.
Gizli doktrinalar bəlləndikcə, el sözü ilə desək, sandıq açılıb, pambıq töküldükcə “İki həpənd”dəki söhbətə bənzəməyən dialoqun şahidi oluruq:
- Bizə yalan satıblar!
- Kişi, nə danışırsan?!
Yalan Yer üzərində haçandan ayaq açıb?! Yəqin o vaxtdan da dünyada nizam, mizan pozulub; cəmiyyət yalana-yanlışa, bəşəriyyət xəta-bəlaya, təbiət talan və inhisara tuş gəlib. Bu səbəbdən də Musa yasaq və qadağalardan yan keçib “Həqiqət və yalnız həqiqət! Həqiqətdən başqa dünyaya heç nə gətirməyin” deyə müdrik və danəndələrə tövsiyyə edib.
Yalan dinlər gizli doktrinalar hesabına cəmiyyəti həqiqət, həqiqilik və həyatilikdən yayındırıb. Yəni ikili həyati amillər bir-birindən təcrid edilərək təzadlaşdırılıb. Nəticədə münaqişə, müharibə, terror kimi cəmiyyət; qasırğa, su basqıları, qlobal istiləşmə kimi təbiət fəlakətləri qol-qanad açıb.
İnsan təbiətlə münasibətdə yox, müharibədədir.
İnsan bir-birilə münasibətdə yox, münaqişədədir.
Yer üzərində yalan ayaq açandan insan həqiqət, həqiqilik və həyatilik axtarır.
“Təbiətin qanunu! - bu, Əllahın fikridir” deyimini hermetizmin tədqiqatçılarından biri olan Ersted 2 min ildən sonra “Onun fikri parçalanmaz” deyə təkrar etdi. Deməli, Ersted həqiqət və həqiqiliyi ikili həyati başlanğıcın təkamül nəticəsi olaraq yaratdığı tarazlıq və mükəmməl harmoniyada görür. Söhbət Bütöv Anlam (BA) dediyimiz təlimin mahiyyətində dayanan tarazlıq və harmoniyadan gedir. Bu səbəbdən təbiət və cəmiyyət problemlərinin həllini Bütöv Anlamdan kənarda axtarmaq sadəlövhlük olardı.
Gərək Bütöv Anlama gələk. Amin, Ya Rəbbül-aləmin!
23 avqust 2007

GÖRÜNƏN VƏ GÖRÜNMƏYƏN ALƏMLƏR

Batin-zahir; səbəb-nəticə
Əllah həyati düsturdur: + (+)─ = +

X yazı: Anemiya (qanazlığı)

Müasir elm zahiri görür, tədqiq edir və öyrənir; zira batindən xəbərsizdir. Ona görə də yanlış nəticələrə gəlir. Burada anoloji olaraq səbəb-nəticə münasibəti də ortaya çıxır. Misal olaraq məhkəmə faktlarına nəzər yetirsək, aydın olar ki, hakim prosesdə cinayət və hadisənin səbəbini nəzərə almır, nəticəyə görə, yəni cinayət və hadisənin görünən tərəflərinə görə hökm çıxarır.
Batin nəzərə alınmırsa, məna azdırılır; səbəb nəzərə alınmırsa, cinayət faktoru gizlədilir. Deyəsən, gizlinlik əlaməti olaraq batin və səbəblərdə siyasi-şəri rejimlərə məxsus mənafe daldalanır.
Məsələyə elmi yanaşsaq, şübhə qalmaz ki, zahir batini, görünən görünməyəni əks etdirir. Okkultizmə görə “...zahiri aləmdə sizi həyəcanlandıran, heyrətləndirən gördüyünüz nə varsa, görünməyən ideya və qanunların təcəssümüdür. Hissiyatınıza təsir edən predmet haqqında təəssürat sizi müəyyən düşüncəyə sövq edir”.
Əgər biz görünməyəni, konkret olaraq insanın mənəvi- psixoloji aləmini öyrənmək istəsək, onun şəxsində nəyə diqqət yetirməliyik? - əlbəttə, onun geyiminə, xarakterinə və hərəkətinə. Geyim və xüsusi manevrlər insanın tərbiyəsindən xəbər verir; daha doğrusu, olsa-olsa onun daxili xüsusiyyətlərini zəif əks etdirir.
Bizi duyğulandıran bütün fiziki fenomenlər, obrazlı desək, yüksək mahiyyətin - ideyanın geyimidir.
Quran deyir: “Əllahum-məsəlli əla Muhəmmədin və ali Muhəmməd”. Yəni: bütün mühümmat, ideya Əllahın təmsili, təcəssümüdür. Mühümmat, ideya hərəkətə gələndə iradəyə çevrilir. Okkultizmin nəzərincə, “iradə yaradır, yaxud iradə hərəkətdə olan gücdür; güc isə materiya istehsal edir”.
İnsan İlahinin ona bəxş etdiyi yüksək şüur və sərbəst iradə sahibidir. Buna görə də iş görməzdən öncə düşünüb daşınır, yüz ölçüb bir biçir, emosiya və ehtrisa uymur, ağılla-başla və təmkinlə hərəkət edir.
Siyasi-şəri rejimlər tarixən də, elə indi də insanın şüur və iradəsini hədəf götürüb. İnsanın başından ağlını, qolundan gücünü almaq üçün hava və qida azlığına istinad edən xüsusi ssenari həyata keçirir. Bir kənd qadınının ifadəsilə desək, “ağrın alım, onlar baş ağrıdan pis-pis işlər görürlər”.
Baş ağrıdan pis-pis işlər, yəni hava, qida azlığı hesabına “Anemiya” deyilən doktrina həyata keçirilir. Həmin doktrinanın tələbinə görə:
birinci, mümkün olan hər yerdə sulara çirkab və zəhər axıdılır. Meşələr yandırılır, atmosfer çirkləndirilir. Süni yollarla təbiət hadisələri törədilir. Nəticədə yaşayış şəraiti pisləşir, hava çatışmazlığı və içməli su qıtlığı yaranır. Müxtəlif xəstəliklər baş qaldırır.
ikinci, “Yoxsulluqla mübarizə proqramı” yoxsulluğu inkişaf etdirir.
üçüncü, yaşamaq imkanı məhdudlaşdırılır. Bu siyasət hər yerdə, hətta ucqar dağ kəndlərində də belə həyata keçirilir.
(Gədəbəy rayonu, Söyüdlü kənd sakinləri: “Pay torpaqlarımız, örüş və otlaqlar əlimizdən alınıb. Dilənçiliyə sürüklənirik. Əhd etmişik, əgər əlimiz gətirsə, icra başçısı və bələdiyyə sədrinə ”dolya" verəcəyik).
Həyat şəraiti pisləşdikcə, yaşamaq imkanı daraldıqca insan ruhi-psixoloji olaraq sarsılır. Şüurlu fəaliyyətini, iradi sərbəstliyini tədricən itirir.
“Əgər beyninizin öz funksiyasını yerinə yetirməsi üçün kifayət qədər qanı olmasa, onda iradəniz sizin istəyinizə baxmayaraq, bədəni hərəkətə gətirə bilmir; halsız olursunuz, quruyub yerinizdə qalırsınız. Hətta tədricən şüurdan da məhrum olursunuz.
Anemiya qanda dinamizmin çatışmazlığı deməkdir. Dinamizm isə qanı bütün orqanlara paylayan gücdür...
Qanın tərkibi əhəmiyyətli dərəcədə qidanın, psixoloji güc isə qanın tərkibindən asılıdır. Məhz buna görə də müvafiq yemək psixoloji gücün keyfiyyətini və onun vasitəsilə də insanın zahiri aləmə baxışını dəyişdirir".
Okkultiv elm təsdiq edir ki, anemiya insanı diz üstündə çökdürür, onu itaətə tabe edir. Şüurlu fəaliyyət və iradi sərbəstlikdən məhrum edilmiş adam instinktiv varlığa-qoşqu atına çevrilir. İnstinktiv adamı yemək, içmək və yatmaqdan başqa heç nə maraqlandırmır. İctimai dinlər ağıl, huş və iradədən məhrum edilmiş, yəni yoxsulluq ucbatından bəlaya düşmüş adamlara oturanda da, duranda da Əllaha dua etməyi tövsiyyə edir.
İnsanın hüquqi müdafiəsi onun mənəvi, sosial müdafiəsi isə onun maddi haqqının tapdanğını görk edir.
İnsanın səna-dua halət və tarazlığını əlindən alıb, ona kökə uzatmayın, cənablar! İnsanın yaşamaq və yaşatmaq haqqını tanıyın.
30 avqust 2007-ci il

İNSAN - ALİ YARADILIŞ
Səna-dua

İdeya-hərəkət-iradə

XI yazı: Mifik obraz. Əbədi əzab doktrinası.

Özünü təlxəkliyə qoyub hansısa məşhuru yamsılamaqla güzəran qazanan adamın həyatı daha acınacaqlıdır. O, “insan özünü tanısaydı, özündən başqa heç nəyə arxalanmazdı” dedi: - biz özümüzü tanımırıq. Bizi özümüz haqqında deyilən bütün yalanlara inandırırlar.
Adını şərti olaraq S.İ. yazdığımız şəxs real aləmə sığmadı: “Bizi gördüymüzü çağırmağa vadar edirlər” dedi: - biz ağılsız-başsız yaşamağa, əbədi əzaba düçar edilmişlərik.
S.İ. qadağa və hədələri asanlıqla basıb keçirdi; buna görə də onu “avara”, “axmaq”, “narkoman” elan edib abırdan salırdılar. S.İ. “məni pis-pis işlər görməyə vadar edirdilər” dedi: - mən aldığım qəpik-quruş müqabilində heç kim haqqında yalan-yanlış yazmadım.
S.İ. ürəyini boşaltmaq üçün daha çox ümid bəslədiyi redaktordan guşə-sığınacaq istədi. Yox, cavabı alan yazıçının hamıya və hər şeyə əlvida deməkdən savayı bir çarəsi qalmadı: “Mən heç yerdən gəlmişdim, heç yerə də gedirəm” dedi: - siz nə qədər çətin olsa da, nə ağlınızdan imtina edin, nə də iradənizdən.
Yazıçı S.İ.-nin ruhu şad olsun deyə, bu yazını onun dilindən qələmə alırıq:
- Nə qədər ki, elm axsayır, yəni əyaniliyə istinad edir, mən Pifaqorun mistik dekadasından üstün heç bir təlim tanımıram. Məhz Ksenokrat Pifaqorun “rəqəmləri”nə istinadən mono, dua və triadaya uyğun dərkin üç dərəcəsini müəyyən edib: ağıl, şüur və iradə. Çox-çox sonralar okkultiv elm Ksenokratın nəzəri baxışlarının praktiki tədqiqinə girişib və bir çox gizli doktrinalara açar ola biləcək nəticələrə gəlib.
Okkultiv elm göstərir ki, xarici təsirlərə cavab reaksiyasına görə insan iki cür olur: impulsiv və ağıllı. İmpulsiv insan ona edilən təsirə cavab olaraq düşünüb-daşınmadan əlbəyaxa döyüşə atılır; ağıllı insan isə cavab verməzdən əvvəl götür-qoy edir, ölçüb-biçir, hiss və ehtirasla deyil, düşüncə və məntiqlə hərəkət edir. Həqiqətən də insan iradəsi hesabına istənilən vəziyyətdə şüurlu davranmaq imkanına malikdir. İnsan ilahi bəxşeyiş olan şüur və sərbəst iradə ilə davranmayanda şeytan deyilən mifik obrazı ətə-qana, yəni hərəkətə gətirir. Məhz instinktiv-impulsiv, yəni qeyri-şüuru və qeyri-iradi adam şeytanın prototipidir.
(Kainatın 2-li cəm forması şey, 4-lü cəm forması əşya, 10-lu cəm forması şeytan, 20-li cəm forması şəyatin adlanır).
Quran Fatihəsinə nəzərən manyak separat rejimlər ğeyrəl-məğzubi adamdan istifadə edərək Əbədi əzab doktrinası yaradıb. Bu doktrina isə “ğeyrəl-məğzubi”ləri səfərbər edib, onların əlilə dəyər, irs, mənəviyyat və madiyyatımızı qatı qəddarcasına (vələzzaallin) repressiya və talan edir.
Şeytan, əslində ğeyrəl-məğzubi, qeyri-şüuri, qeyri-iradi adamdır. Əbədi əzab doktrinası isə bu şeytanı hərəkətə gətirir; Əllahın adından istifadə edərək şeytana deyir: “Onlardan (insanlardan) kimi bacarırsan səsinlə, vəsvəsənlə yerindən oynat, atlı və piyadanı onlara qarşı səfərbər et. Onları harama, zinaya sövq etməklə mallarına və övladlarına ortaq ol, onlara cürbəcür yalan vədlər ver. Şeytan ona uyanlara yalnız yalan vəd edər”.
Yoxsulluqdan qorxub alçaq işlərə qoşulan, adamları qarşı-qarşıya qoyub ara vuran, ev yıxan ğeyrəl-məğzubilər olmasaydı, Şeytan da olmazdı. De Myusse “Memuar”ında şeytan haqqında yazır: “Əgər şeytan olmasaydı, onda Xilaskar, Çarmıxaçəkilmiş, Əzabkeş çox gülməli, ştatdankənar, lazımsız işçi olardı. Xaç isə xeyirxah, gözəl hisslərin təhqirindən başqa heç nəyə yaramazdı”.
Zira, xristian kilsəsi Şeytanı rəsmən tanıyıb. Bu o deməkdir ki, dünyanın hər yerində, harada mümkündürsə orada şeytani doktrinanın ictimai tətbiqinə xeyir-dua verilib və deyilib: - Adamların arasına ayrı-seçilik salın, onları üz-üzə qoyun, bir-birinə qırdırın, hər yerdə qan-qovğa yaradın. Nə qədər pis olsa, o qədər yaxşıdır.
9 aprel 1877-ci ildə Nyu-Yorkda kütlə qarşısında məşhur bir yazıçı “Mən Şeytana, bütün şərin hər şeyə qadir atasına, hər şeyi - Yeri və Göyü dağıdana inanıram”. Bu çıxışın məşhur yazıçıya Xristin kilsəsinin sifarişi olmasına şübhə yeri qalmır.
Ciddi elmi kitablar Şeytanı mifik obraz adlandırıb və bu mifin ətə-qana dolub hərəkət etməsində anlaşılmaz təbiət hadisələrinin rolunu da qeyd edib. Həmçinin elmi təlimlərdə “Müqəddəs Şeytan” deyə şər dahisinin Əllaha bərabər tutulması, hətta onun həyati başlanğıc kimi qələmə verilməsi cəhdlərinin arxasında hansı məqsədlərin dayanması geniş şərh edilir. Nəzərdən qaçırmayaq ki, tanınmış bir müəllifin qəzet məqaləsində “Şeytanın Əhdi-Ətiqdə şəxs yox, mücərrəd idyeanın təcəssümü olduğu” deyilir.
“Şeytan insanları qarşı-qarşıya qoyub” deyimi mahiyyətcə ğeyrəl-məğzubi, qeyri-şüuri və qeyri-iradi hərəkət edən adamın özünə və özgəsinə xəyanətini göz önünə gətirir. “Siz ağılsızlıq ucbatından şeytan rolundasız. Unutmayın ki, şər yoğurub, xəta yapırsınız”.
İctimai dinlər Şeytanı şəxs kimi tanıdır, “Şeytana uymayın” deyə tövsiyyə edir. Mattaya görə İncil yazır: - 8. Şeytan təkrar (ikinci dəfə-müəllif) İsanı çox yüksək bir dağın üstünə gətirdi və ona dünyanın bütün padşahlığını və onların izzətini göstərdi;
9. Və Şeytan dedi: “Əgər yıxılıb mənə səcdə qılsan, bütün bu şeyləri sənə verərəm”.
10. O zaman İsa ona dedi: “Rədd ol, Şeytan!..”
Ağıl, şüur, iradə sahibi olan insan ən ali yaradılışdır. Ali yaradılış, cəmiyyət Ali Yaradanı, Əllahı dərk edəndə şəxs kimi qələmə verilən Şeytana yer qalmır - nə bu dünyada, nə də o dünyada.
3 sentyabr 2007
İNSAN-DƏYƏR
mono+dua = triada
(1 + 2 = 3)

Hamı danışır; zira söz çox, fikir azdır.

XII yazı: Ehtizaz və həyəcan. “Hər şeyə qadir qüvvə”

Pul hər şeyi dəyərdən salıb, hətta insanı da. Demokratik bir şərt olaraq haradan əldə edildiyi soruşulmayan pul öz dövrünü sürür; kimi taxta çıxarır, kimi taxtdan salır.
Separat manyak rejimlər dünyanı kor qoyub. Hər şey mənasızlığa, insan isə ideyasızlığa qısılıb.
Rejim kadrları ölkəni çalıb çapır. Camaatın əlində-ovcunda olanı qoparıb öz ağalarının pul kisəsini şişirdir. Etiraz edənlərə diş qıcayır - get, deyir, kimə istəyirsən şikayət et!
Şikayətçilərdən birinin sözlərinə görə “əvvəllər hindən yumurtanı oğurlayıb, toyuğa dəyməzdilər; indi yumurtanı hində qoyub toyuğu aparırlar”.
Hərə bir cür bezardır; az-çox əli gətirən məmur stol arxasında oturarkən azacıq belini əyməklə öz ağasına sonsuz sədaqət və itaətini ifadə etmiş olur. Zarafat deyil, əli aşa çatıb. Tez-tez teleekranlarda görünür; hətta çıxışlarında primadonna qarşısında baş əyib, yer öpməyə hazır olduğunu da dilə gətirir. Belə çıxmasın ki, biz konkret olaraq kiminsə bostanına daş atırıq. Bizi separat manyak rejimlərə məxsus prinsiplərin doğurduğu fəlakətlər narahat edir.
Mirzə Cəlilin “Dəli yığıncağı”nı yada salın. Dəlilər kimə gərəkdir? - heç kimə! Onlar görk və ibrət üçündür.
Hər kəs göz qabağındadır; hərə bir cür oynayır: itaət, qəbahət, hətta xəyanət edir, təki əlində boz dolların xışılıtısını duysun.
Rejim pul hərisliyini himayə edir. Məmurların iştahını itiləyir; bir yandan onların pul yığmasına şərait yaradır, digər yandan həmin pulları ələ keçirmək üçün müxtəlif ssenarilər həyata keçirir.
“Hər şeyə qadir pul” daha narkotikdir, nəinki kokain. Pul məqsədə çevriləndə vasitə olmaqdan çıxır, şüur mərkəzində dominantlıq yaradıb insanın işini-gücünü, hərəkət, davranış və yaşamını idarə edir. Vay o gün düşür ki, el demişkən, yellə gələn sellə gedir və ya kələklə gələn küləklə gedir. Onda malını-pulunu itirmiş adam N.Vəzirovun Hacı Qəmbər obrazının yeni prototipinə çevrilir.
İnsan nəyə aludədirsə, onun da quludur. “Ağan kimdir? - Vərdiş”.
Separat manyak rejimlər qeyri-insani taktikalar, fərdi təxribat və kütləvi hipnoz hesabına ağalığını qoruyub saxlayır. Pulla aldadır, zorla qorxudur; mümkün olmayanda gizli üsullara əl atır: qəzaya saldırır, zəhərlədir, həbs etdirir, oğurladıb satdırır və sairə.
Eldə söz var, deyərlər: “Adətkara tövbə yoxdur; beş pislik edib, on beşin də edər”.
Mənəvi aşınmaya, fiziki qaşınmaya məhkum xalqın şairi də klassik məşuqələrlə müasir madonları eyniləşdirir. “Madon mahnılar”ın məzlum aşiqləri sentimental qəhrəmanlara çevrilirlər. Papaqçı Məti demişkən, arsız-arsız dəsmal çəkib ağlaşırlar. “Mən səni sevəcəm, sən sevməsən də”.
Rejim ədəbiyyatı dirçəlmək iddiasındadır, qəzetlərdə boş səhifə axtarır. Yəqin bu səhifələrdə yer alacaq yazılar gecə saatlarında teleekrana verilən “ujas”lardan az fərqlənməyəcək.
“Ujas”lardan yuxularımıza qorxu, vahimə sallanır. Bizlərdən kimsə yuxusunda qan-qada görür, arxadan qovulur, ya da üstünə quduz it, zəhərli ilan atılır, diksinib ayılandan sonra da uzun müddət özünə gələ bilmir. Burada məsələnin psixoloji-impulsiv tərəfi mövzuya gəlir.
Nə danışırıq, nə düşünürük?! İstəyimiz nədir, ehtiyacımız nə?! İndi “İki həpənd”in söhbətindən daha kəskin dialoqlar var. Misal üçün:
- Sən gərək mənim sağlığıma içəsən.
- Mən içən deyiləm.
- İçmirsən, çəkmirsən... kef eləmirsən, bəs onda nəyə gərəksən?
Doğrudan da, elm suallara cavabdan başlanır. Psixologiya elminə nəzərən cismlə ruhun tarazlığı pozulanda insan ağır psixoloji və fiziki sarsıntılara məruz qalır.
Narkotika, sərxoşluq, ehtiras, maddi düşkünlük və ya qəfil sevinc, gözlənilməz hadisə, qara xəbər insanda ən yüksək dərəcədə ehtizaz və həyəcan doğurur.
Ehtizaz və həyəcan bədəndə qan dövranını sürətləndirir; orqanizmin impulsiv-instinktiv mərkəzlərinin fəaliyyətini artırır. Nəticədə bədəndə tarazlıq pozulur. Ruhun impulsiv-instinktiv mərkəzlər üzərində sağlam düşüncə, mühakimə, ağıl kimi funksiyaları əvvəl zəifləyir, sonra da dayanır. Yəni qarın başa qalib gəlir. Eyni halın hər dəfə təkrarı insanı tədricən məhvə, dəliliyə aparır.
Gözü görən, qulağı eşidən, ağlı kəsən adam qarnının bəlasına gəlirsə, onun üçün ideal heç nə qalmır. Onun əlindən nə iş desən gələr, təki ona vərdiş etdiyi narkotikanı, içkini və sairəni ver. Narkomanlar, sərxoşlar, düşkünlər separat manyak rejimlərin marağındadır. Onlar cəmiyyəti qorxu və vahimədə saxlamaq üçün “ujas”lardan heç də az rol oynamırlar.
Separat manyak rejimlər özünü ifşa edib, onların “yaxşı de, yaman et” doktrinası daha keçmir.
Buyurun, dünya sağlam düşüncə, ağıl və mühakimə meydanıdır.
10 sentyabr 2007

TƏBİƏT VƏ İNSAN
Üçü birində qanunu

Xeyirxah olmağa borcluyuq.

XIII yazı: Boş leylək yuvaları

Əyri-üyrü yol çay boyunca uzanır.
Yüz ilin tənha ağacı sanki balta səsinə diksinib; - kölgəsi uzanıb dodağını çaya dayayıb.
Həzin-həzin əsən yellər yanıb tüstülənən meşənin acı qoxusunu daşıyır.
Tala buludlar sanki özünü aha-haraya yetirib; - tüstüsü təpəsindən çıxan ağacların yanğısına, iniltisinə hönkürür.
Ağac da var, ən uca budağındakı leylək yuvasını haça dilli alov yalayıb yandırır.
Leyləklər bu il də gəlmədi; - onlar nədən küsdülər? - hərə bir cür izah edir. Rəssam boş qalan leylək yuvalarından baxışlarını yığışdıra bilmir; kövrəlib. Çaydan ovuclayıb bəs deyincə içərdi, ancaq çaya zir-zibil, çirkab axıdılır. Bəlkə buna görə də daha heç kim “Qızıl balıq” nağılını danışmır.
Sakinlərin getdikcə seyrəldiyi bu yerlərdə bir əfsanə dolaşır: “Naşı ovçu göyrəçin cildli pəriləri ovladı, bundan sonra bizi bədbəxtlik basıb; gözəl qızlarımız bir-birinin ardınca dünyasını dəyişir...”
O vaxtlar bu yerlərin gözəl çöhrəsini kətana köçürən rəssam indi hansı hissləri keçirir? - onun qəddi bükülüb, dodağında sözlər donub üşüyür: “Biz yaratmırıq, biz dağıdırıq. O qədər ağılsız olmuşuq ki, meşələri yandırıb, suları qurudub, dağları dağıdıb dünyanı bitirməz-yetirməz səhraya çevirmək iddiasındayıq.
Hər gün təbiətə qəsd edirik. Belə getsə, təbii ahəng, zəriflik və bütövlüyü ancaq mənzərə peysajlarında axtarmalı olacağıq..."
Təbiətə qarşı qatı qəddarlıq var. Biz təbiətə qəsd ediriksə, elə özümüzə qəsd edirik.
Ciddi müəlliflər təbiətlə insan arasında oxşar əlamətlərə xüsusi diqqət yetirib. Elmi təlimlərə görə: 1. təbiət görünən, yəni obyektivdir; 2. görünməyən, yəni batinidir və canlandırır; real və birinci həyati başlanğıcdır; 3. buradakı 1-ci və 2-ci əlamətlər üzərində Müqəddəs Ruh hakim və güc mənbəyidir.
Aşağı görnüşünü dəyişir, Yuxarı dəyişmir.
İnsan da anoloji olaraq eyni üçlü əlamətləri daşıyır: 1. insanın cismi var, yəni obyektivdir; 2. insanın canı, yəni astral bətni var, canlandırır, realdır; 3. buradakı 1-ci və 2-ci əlamətlər üzərində Əbədi Ruh hakimdir.
Əgər insan real olaraq sonuncu başlanğıca qovuşarsa, onda əbədi olar.
Separat manyak rejimlər Üçü birində qanununu təkləyib, yəni “üçü heç birində” kimi cəmiyyətə tətbiq edib. Nəticədə dünya ekoloji böhrandadır.
(Atmosferdə oksigenin miqdarı 1 ildə 10 milyard ton azalır. Son 30-40 ildə isə havanın çirklənməsi on dəfələrlə artıb; bu da xəstəlik və ölümləri çoxaldır.
Qlobal miqyasda son 15 il ərzində hidrometeoroloji hadisələr nəticəsində 622 min adam dünyasını dəyişib; 2 milyarda yaxın adam isə zərər çəkib.
Hindistanın şimal-şərqində masson yağışları nəticəsində daşqınlardan (01.08.2007) 4 milyona yaxın insan zərər çəkib).
Okkultizm insanın canının, yəni “astral bətni”nin nümunəsində insan, təbiət və planetə anoloji nəzər yetirir: “Hüceyrə, qan, hava insan orqanizmində; insan, hava və günəş işığı isə Yer Kürəsinin orqanizmindədir”. Deməli, hüceyrə qanın, insan havanın əhatəsindədir; bəs atmosfer? Yer Kürəsi və onun atmosferi başqa planetlərlə bərabər səviyyədə günəş şəfəqləri okeanından, yəni yeganə enerji mənbəyindən yüklənir. Beləliklə, qan insanın həyati gücünün daşıyıcısı olduğu kimi, günəş şəfəqləri də planet həyatının daşıyıcısıdır. Bu qənaətə əsaslanaraq deyə bilərik: İnsan həyatını canlandıran başlanğıc qandır; Yer həyatının qanı havadır və nəhayət, planet həyatının qanı günəş şəfəqləridir.
Okkultizmə görə, təbiət və tale yer orqanizmini də idarə edir, insan orqanizmini də. Bəs insanın təbiətdə yerini necə müəyyən edək? - İnsanın başı ölməz ruhun timsalıdır. Deməli, insanın başı idaretmə və rəhbərlik kimi başlanğıclara malikdir. Məşhur bir müəllif yazır: “...biz insanda təkcə təbiətə məxsus üç əsas xüsusiyyəti yox, həm də onu təbiətin şahı edəcək ilahi nuru görürük. Ağıllı insan təbiəti dərk edir, təbiətə qəsd etmir”.
İnsan orqanik və anoloji olaraq təbiətin oxşarıdır. İnsan da, təbiət də - hər ikisi Üçü birində qanununa tabedir. Üçü birində qanunu həm təbiət, həm də cəmiyyətdə vəhdət, münasibət, tarazlıq, harmoniya və həyatiliyin qorunmasını tələb edir.
İmpulsiv, instinktiv adam nə özünü dərk edir, nə də başqasını; ğeyrəl-məğzubidir; maddi, mənəvi nemətləri qatı qəddarcasına məhv edir. Görünür, neçə əsr keçməsinə baxmayaraq Van Qoqun “Torpaq qazan oğlan” əsərinin mənasını dünya başa düşməyib. Günümüzdə cib biznesi yaşam şəraitini pisləşdirmək hesabına qol-qanad açır. Bir bakılı demişkən, bu sıxlıqda tıncıxırıq, havamız çatmır.
Təbiət qatı qəddarlığa məruz qaldıqca onun səbr kasası aşıb-daşır; əgər sular küknar ağaclarının burnuna qədər qalxarsa, onda əlvida həyat!!!
(1997-ci ildə Xəzərətrafı ölkələrdə 400 min hektar ərazi su altında qalıb; dəyən ziyan 6 milyard dollardır.
Bakının yaşıl örtüyü normadan 4 dəfə azdır. Yaşıl örtük ildə 80 ton toz udur.
Xəzər qapalı ekosistemdir. Xəzərin neft axarı vasitəsilə çirklənməsi onun ölümü, canını tapşırması deməkdir.
Xəzərin ifrat çirklənməsi nərə balıq təsərrüfatına 6 milyard, kürü biznesinə isə 10 milyard dollar zərər vurub).
Təbiətlə düzgün münasibət və rəftar ancaq təbiətin dərki üzərində qurula bilər. Amin, Ya Rəbbül-aləmin.
17 sentyabr 2007


Vəhdətdən ayrısa Nuh ilə Adəm,
Ölüm elçisidir, hər biri bilsən.
(Nizami, tərcümə: Əkrəm)

OBRAZ

Elm hələ də həqiqət axtarır. İlahi (həyati) din
sahiblərisə həqiqət axtarmır, həqiqəti dərk edir.

XIV yazı: Əllərinin arxasında ağlayan qoca

Nədənsə neçə il əvvəl “Qəlyanaltı”da rastlaşdığım professor haqqında hekayəni yenidən xatırladım.
...
Professor köhnə, kirli torbasından bir baş soğan, kibrit qutusu boyda pendir, təndir çörəyi və bir butılka konyak çıxarıb stolun üstünə düzdü. İkinci qədəhə konyak süzmək istəyəndə, mən içmirəm deyə, imtina etdim. Professor sanki qulağına inanmadı, hikkəli-hikkəli soruşdu: - necə yəni içmirsən? - sonra da əlavə etdi: - ilk dəfədir zəndimdə yanılıram; gendən baxanda yeyib-içən adama oxşayırsan. Professor hər iki qədəhə konyak süzüb bir-birinin ardınca başına çəkəndən sonra elə bil ağır bir yük altından çıxdı; dərin, rahat nəfəs aldı. - Doğrudur, dedi, gəncliyim zay keçib. O vaxt yeyib-içib kef çəkirdim; indisə dərddən içirəm. Oğlum xəstədir, şikəstdir. Heç kimin mən dərddə olmasını istəmərəm.
Professor sərxoşluğa qurşanmasaydı, oğlu fiziki olaraq şikəst, psixi olaraq xəstə doğulmazdı; yəni gözünün qabağında göz dağı olmazdı.
Professor doğulduğu günə, yaşadığı ömrə lənət yağdırırmış kimi yumruğunu düyünləyib stola çırpdı. - Evə gedə bilmirəm, dedi, durum hara gedim?!
Professor birdən-birə susdaldı, əllərini üzünə tutdu; əllərinin arxasında hıçqırırdı. O bu halda Van Qoqun “Ağlayan qoca” rəsmini andırırdı. Görünür, həqq və həqiqətdən sapıb, sərxoşluq və narkotikə qurşanaraq ömrünü-gününü yelə vermiş qocalar ağlamaq üçün əllərinin arxasından sakit yer tapa bilmirlər.
Rəssamın “Ağlayan kişi” obrazı niyə ağlayır? - Yəqin insanın başına gələcək müsibət və fəlakətləri öncədən duyur, ona görə də göz yaşında təsəlli axtarır. Van Qoq yaratdığı obraz timsalında intellekti, mənəvi-ruhi aləmi hədəf götürülmüş insanı nə gözlədiyini başa düşür və əllərinin arxasına çəkilib Ali Yaradılışa acıyır.
Van Qoqun fəlsəfəsi aydın və sadədir: - dərk etmədiyimizə görə inanırıq, inandığımıza görə yanılırıq.
Böyük rəssam haqlıydı; onun sadə, kövrək, ağıllı obrazını yaratdığı insandan sonralar əsər-əlamət qalmadı; onlar ancaq Van Qoqun toz basmış tablolarından boylanırdılar.
Sonrakı dövrün amansız, qəddar fəlsəfəsi insanı bir-birinə qarşı yenidən silahlandırdı. Həmin fəlsəfə “Zaman sənin əlinə düşmüş fürsətdir, yəni silahdır; sən öldürməsən, səni öldürərlər” dedi. Fərz edin, tarixin o başından bu günə bir-birimizin qanlı ayaq iziylə gəlib çıxmışıq. İnsan qətliamı olaraq müharibə öz əksini tünd, sərt və həyəcanlı boyalarla Salvador Dalinin təsvirində tapır. Hazırda “birinin xoşbəxtliyi digərinin bədbəxtliyidir” fəlsəfəsi separat manyak rejimlərin gizli doktrinasının mahiyyətində dayanır.
Müharibə, terror, münaqişə və ekoloji dağıntılar kimi sərxoşluq da, narkotik vasitələr də insanın qənimidir.
Həyat üçün, görkəmli fizioloq İvan Pavloviçin qeyd etdiyi kimi, psixoloji durum və psixoloji sağlamlıq xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Okkultizmə nəzərən sərxoşluq və narkotika ruhla orqanizm arasında harmonik tarazlığı pozur; nəticədə insan psixi əlilə çevrilir. (Təkcə 2000-ci ildə psixi əlillərin sayı 247454 nəfər olub. Dünya miqyasında narkotikanın illik satışı 800-1000 milyard dollara çatır. Hazırda dünyada 200 milyon narkoman var. Narkotika qəbul etdiyinə görə, hər il yüz min adam ölür, 10 milyon isə iş qabiliyyətini itirir).
Mövzu ilə əlaqədar deyək ki, rejim ədəbiyyatı da narkotik vasitələr kimi insanın psixikasını zədələmədən keçinmir. Siyasi-şəri prinsiplərə sadiq müəlliflərin yaratdıqları təhrif obrazlar nümunə, yəni qəhrəman kimi cəmiyyətə təqdim edilir.
Unutmayaq ki, insan ancaq səna-dua, yəni cism-can vəhdətində ən mükəmməl və ali obrazdır. Söhbət insanı özünə və bir-birinə qarşı çevirməkdən yox, insanın vəhdət və münasibətdə dərk edilməsindən gedir. Amin, Ya Rəbbül-aləmin.

8 oktyabr 2007